Հայոց լեզու առաջադրանքներ 1-40

1.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում է.

  • ամենաէական, քրիստոնեություն, երբևիցե, ինչևէ
  • հնէաբան, պատնեշ, չէինք, առէջաթել
  • եղերերգ, ափեափ, չենք, լայնէկրան
  • դողէրոցք, Հրազդանհէկ, չէի, անէ

2.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ե.

  • անեզր, խուռներամ, երբևէ, նախօրե
  • նրբերշիկ, լայնեզր, լուսերես,անէացում
  • բազմերանգ, օրըստօրե, հրեշ, դողէրոցք
  • ինչևիցե, եղերերգ, գեղուղեշ, աներկբա

3.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ.

  • անօրեն, տնօրինություն, օրըստօրե, օրորել
  • մեղմորեն, մեղմօրոր, միջօրեական, քառորդ
  • առօրեական, աշխարհազոր, հօգուտ, հօդս ցնդել
  • ապօրինի, նախօրե, վաղօրոք, հանրօգուտ

4.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ.

  • հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր
  • նախօրոք, աշխարհազոր, ազգօգուտ, գիշերօթիկ
  • հանապազորդ, անօթևան, թախծօրոր, ականջօղ
  • հանապազօր, առօրյա, անօրինություն, ոսկեզօծ

5.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ո.

  • արագոտն, պնդօղակ, հոտնկայս, հրանոթ
  • քնքշօրոր, հնգօրյակ, վաղորդյան, նրբորեն
  • հանրօգուտ, անորակ, հատորյակ, հանապազօր
  • հանապազորդ, եռոտանի, կրծոսկր, լացուկոծ

6.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ը.

  • խոչեընդոտ, անընտել, ակնթարթ, մթնկա
  • կորնթարդ, որոտընդոստ, առընթեր, սրընթաց
  • օրըստօրե, հյուրընկալ, գահընկեց, անընդմեջ
  • ինքնըստինքյան, լուսնկա, ճեպընթաց, մերթընդմերթ

7.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում և.

  • թեթևոտն, հոգեվորդի, գոտևորել, եղրևանի
  • սերկևիլ, հևք, կարևոր, հետևակ
  • որևէ, հոգևոր, հոգեվարք, ոսկևորել
  • բևեկնախեժ, երևույթ, գերեվարել, սեթևեթել

8.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում և.

  • արևակն, երևակել, ոսկեվազյան, գոտևորել
  • ագևոր, ալևոր, ձևույթ, արևկա
  • եղրևանի, արևմտաեվրոպական, օթևան, արևառ
  • կարևոր, հոգեվիճակ, հոգևոր, հևիհև

9.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում եվ.

  • հոգեվիճակ, արևավառ, ագևոր, ոսկեվաճառ
  • կարեվեր, գերեվարել, տարեվերջ, գոտևորել
  • արևմտաեվրոպական, ոսկեվարս, անձրևային, սերկևիլ
  • ագեվազ, գինեվաճառ, ուղեվճար, դափնեվարդ

10.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում յ.

  • տույժ, հեռակայել, էական, արքայորդի
  • ատամնաբույժ, Սերգեյի, հայելազարդ, լռելյայն
  • Նաիրի, սկեսրայր, երեխայի, աղյուսակ
  • խնայել, հետիոտն, ջղային, աշխույժ

11.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում յ.

  • այծյամ, ջղային, բրաբիոն, ժողովածուում
  • բարյացակամ, արքայորդի, լռելյայն, կաթսայատուն
  • պատանյակ, սերմացուի, միլիոն, մարամարյա
  • ռնգեղջյուր, դշխոյական, ակացիա, Ամալյա

12.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում բ.

  • ողբասաց, ջրարբի, սրբապատկեր, հղփանալ
  • նրբաճաշակ, հարբեցող, արբշիռ, գրաբար
  • երբեմնի, դարպաս, աղբարկղ, դարբին
  • արմունք, աղբյուր, անխափան, նրբագեղ

13.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում պ.

  • հափշտակել,թպրտալ,ճամպրուկ,ընդհուպ
  • ծոփք,թարպ,պապակ,ճեպընթաց
  • հպանցիկ,ծոպավոր,ճողոպրել,հապշտակել
  • դարպաս,ամպշող,թմբլիկ.ըմպանակ

14.Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում փ.

  • խարխափել,ծոպավոր,ճեփ-ճերմակ,թրմփալ
  • հափրուկ,երկնահուպ,սփրթնել,թրմփոց
  • շամփրել,քարակոփ,Հռիփսիմե,ոսկեծուփ
  • կոփերիզ,երբնաթույր,հղփանալ,արփի

15.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում գ.

  • շագանակագույն,զիգզագաձև,Վարդգես,վարգել
  • ճաքճքել,նորոգել,հեղգ,դրասանգ,
  • ծեք,սգազգեստ,հագարգ,արքունիք
  • ճրագալույց,ճգնակյաց,օձիք,գոգավոր

16.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում կ.

  • վարկաբեկել,սայթաքել,փակցնել,շագանակ,
  • մակաղել,քողտիկ,համաճարակ,վարակ.
  • հարկահավաք,աքցան,փեղկ,անհարկի
  • դիցուք,մակույկ,նախկին,նախքան

17.Որ ՛շարքի բոլոր բառերում է գրվում ք.

  • Հմայք,սրնքակալ,սուգ,վարակիչ
  • Սուքիաս,եզերք,շոգեքարշ,վարկանիշ
  • կառք,չոքել,մարագ.շքերթ
  • բազրիք,ընդերք,բերանքսիվայր,տաքդեղ

18.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում դ.

  • երդիկ,եդվյալ,անդադար,որթատունկ
  • կորնթարդ,անհողդողդ,արդուկ,խորթություն
  • ստահողդ,որդնել,անդամալույծ,վարսանդ
  • դդում,վարդյան, Տրդատ, բաղդատել

19.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում տ.

  • բիրտ,թատերգություն,խախուտ,աղոթք
  • խրտվիլակ,գախտուկ,գրտնակ,զարտուղի
  • կրտսեր,ճտքավոր,մտնոլորտ,սփրթնել
  • փտախտ,փութկոտ,քողտիկ,խոտհարք

20.Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում թ.

  • վաթսուն,անութ,փտեցում,փութկոտ
  • արթմնի,ակարթ,արդուկ,զվարթություն
  • զարթուցիչ,ակնթարթ,հայթայթել,խայտալ
  • ակութ,անթացուփ,երթուղի,ընթանալ

21. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ձ.

  • ատաղձագործ, անձկություն, խուրձ, մրցույթ
  • հարցուփորձ, բարձիթողի, երկնաբերձ, խոտհունձ
  • պախուրց, վերամբարձ, դերձակ, դեղձանիկ
  • արվարձան, արծնապատ, առեղծված, անցուդարձ

22. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ծ.

  • ցնծալ, կցկտուր, կտրվածք, ծածկոց
  • անեծք, հանդիպակաց, փայծաղ, մածուցիկ
  • սերուցք, ձվածեղ, վեհապանծ, թերմածք
  • թրծակավե, կոծկել, լացուկոծ, տխեղծ

23. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ց.

  • բռունցք, ընչացք, լվացք, սերուցք
  • ընթացք, խեցգետին, կացարան, տրցակ
  • ապաթարց, հունցել, լիցք, հիացք
  • հոգեցունծ, պախուրց, հանդիպատաց, ցնծալ

24. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ջ.

  • թրջել, զղջալ, գոճի, որջ
  • գաղջ, աճպարար, աջհամբույր, արջուկ
  • միջև, քուրջ, հորջորջել, շիճուկ
  • քաջք, զիջել, աջլիկ, ոջիլ

25. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ճ.

  • Տաջկաստան, բվեճ, կառչել, պարկուճ
  • գոճի, պաճուճանք, կոճկել, մարմաջ
  • գաճաճ, հարճ, վաջկատուն, քմահաճ
  • բաճկոն,խոճկոր,ճանճ,ճոճք

26. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ղ.

  • փղձկալ,տաղտկալի,դժոխք,փայծաղ
  • դժխեմ,թուխս,ուխտատեղի,թուղթ
  • գաղտնիք,գաղթօջախ,մաղթանք,աղճատել
  • սանդուղք,հախճապակի,ցնցուղ,ողբ

27. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում խ.

  • դժխեմ,խախտել,հախճաղյուս,ապուխտ
  • հիմնակմախք,բողկ,բախտակ,նախշավոր
  • բաբախյուն,թուխս,ուխտադրուժ,թուղթ
  • ճղփալ,դժոխք,զմրուխտ,գաղտնիք

28. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ր.

  • թորշոմել,խարույկ,իրարամերժ,բուրվառ
  • գանգուր,խռչակ,գրաբար,կերոն
  • ճռվողյուն,որմնախորշ,պայտար,կարկառել
  • գոլորշի,մատռվակ,խորշակ,խարտոց

29. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ռ.

  • պառկել,տոպրակ,վառվռուն,տառեխ
  • ուռճանալ,քառասնական,կոխկռտել,ճմռթել
  • փռթկալ,քրջոտ,պառակտել,կռճոն
  • փնտրտուք,փարթամ,ճառասաց,եռամսյակ

30. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում մ.

  • ըմբռնել,ամպամած,թումբ,գամփռ
  • անփոփել,համբավ,անբարտավան,անբավ
  • ամբիոն,ամբոխ,բամբիռ,անբասիր
  • ճամփա,թմբլիկ,զամբիկ,անբարբառ

31. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում մ.

  • ամբրոս, անպաճույճ, դրմբոց, թմբուկ
  • ըմբոշխնել, լուսամփոփ, բանբասել, շիմպանզե
  • կշտամբել, ամբերրի, ամբարտակ, սմբակ
  • անպայման, սուսամբար, շամբուտ, Մանվել

32. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ն.

  • բանբասել, հանպատրաստից, ամբերրիություն, անփույթ
  • անպայման, անպաճույճ, շամբուտ, անպետք
  • Մանվել, զամբյուղ, ամբարիշտ, անպարփակ
  • անբարյացկամ, բանբեր, անբասիր, անպարկեշտ

33. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում հ.

  • հեղեղել, ամպհովանի, ընդհուպ, ապաշխարհանք
  • արհավիրք, հռհռալ, չնաշխարհիկ, սուրհանդակ
  • հեղհեղուկ, առհավատչյա, ժպիրհ, դազգահ
  • խորհրդավոր, արգահատելի, հայթայթել, դժպատեհ

34. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում զ.

  • փոթորկահույզ, ժխնելույզ, բզկտել, մզկիթ
  • հյուզկեն, Վարդգես, Մանազկերտ, բազկերակ
  • կզաքիս, հիպնոս, Թավրիզ, կորզել
  • վզկապ, Հասկերտ, դիակիզարան, Թիֆլիս

35. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում յա.

  • վայրկյան, առօրեական, բարյացակամ, ատյան
  • պատանյակ, էլյա, Եղիա, ալյակ
  • հրեա, կրիա, Ազարիա, մատյան
  • ոսպնյակ, շուրջերկրյա, Եպրաքսյա, միմյանց

36. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում իա.

  • բամիա, խավիար, Իտալիա, հեքիաթ
  • Ռոզալիա, կրիա, Եղիա, մատյան
  • օվկիանոս, միայն, հիանալի, անցյալ
  • փասիան, մետաղյա, Անանիա, ֆրանսիացի

37. Բառերից քանիսո՞ւմ երկհնչյուն կա.

այծյամ, բարյացակամ, թռչյուն, ուխտադրուժ, ակնաբեժ, աներույթանալ, միմյանց, պտուտակ

  • երեքում
  • չորսում
  • վեցում
  • բոլորում

38. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում կրկնակի բաղաձայն կա.

  • ընդդիմադիր, ուղղակի, երկկենցաղ, հովեկ
  • մրրկահողմ, անդորրավետ, չորրորդ, խորազննին
  • տարրական, վազքուղի, իներորդ, բերրի
  • ուղղություն, տանջալլուկ, հողերգություն, երրորդ

39. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում կրկնակի բաղաձայն կա.

  • քննախույզ, վշտալլուկ, խճուղի, բերրիություն
  • ուղղալար, հակընդդեմ, մրրկաշունչ, հողերգություն
  • գործուղղում, բուդդայական, ուղղափառ, Հելլեն
  • օրրան, տարերք, ուղղակի, տարալուծել

40. Ո՞ր շարքում ուղղագրական սխալ կա.

  • մրրկահավ, ջեմմա, այբբենարան, Մեքքա
  • այլատարր, հովասուն, բալլադ, մոլլա
  • աբբահայր, հովվական, Վիեննա, ֆինն
  • միատարր, տարրալուծել, ուղղեգրություն, բերրի

Գրականություն

Ինչպես ես հասկանում սարոյանական հետևյալ միտքը. «Ազատ դառնալը մեր ժամանակի պարտադրանքն է. ազատ ամենայն կեղծ ու անօգուտ բաներից, որքան էլ դրանք խոր արմատներ գցած լինեն մարդու էության մեջ»:

“Ազատ դառնալը մեր ժամանակի պարտադրանքն է.” այս մտքով Սարոյանը ուզում է ասել , որ մեր ժամանակներում ազատությունը հասարակական նորմ է:

Սարոյանի մտքի երկրորդ մասը ՝ “ազատ ամենայն կեղծ ու անօգուտ բաներից, որքան էլ դրանք խոր արմատներ գցած լինեն մարդու էության մեջ” , ասում է , որ մարդկանց կողմից ստեղծված կանոնները, օրենքները , պարտադրանքները , ավանդական կարծրատիպերը և այլն, խանգառում են մարդկանց իրենց կյանքը վայելել:

Պատում – հաշվետվություն 2019-2020թթ ուսումնական տարի

2019թ. ես վերադարձա Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր: Սկզբում դժվար էր հարմարվել մեդիա միջավայրում աշխտալու անհրաժեշտությանը: Իսկ երբ արդեն գրեթե հարմարվել էի, սկսվեց հեռավար ուսուցումը:

Ուսումնական տարվա ընթացքում կատարել եմ հետևյալ աշխատանքները.

  1. Կատարել եմ դասարանային աշխատանքներ, որոնք կարող եք գտնել ստորև հղումներով.
  2. Տարբեր թեմաների մասին մտքեր եմ շարադրել, այդ թվում՝ մանկավարժության և մայրության մասին. https://wordpress.com/block-editor/post/hrayrbadalyan.home.blog?jetpack-copy=56, անկախության մասին՝ https://wordpress.com/block-editor/post/hrayrbadalyan.home.blog/105
  3. Մասնակցել եմ տարբեր նախագծերի, այդ թվում՝ Զարմանալի աշունը https://wordpress.com/block-editor/post/hrayrbadalyan.home.blog/212, Սեբաստացու օրերի շրջանակում գրել եմ կրթահամալիրի մասին՝ https://wordpress.com/block-editor/post/hrayrbadalyan.home.blog/168, Մխիթարյան միաբանության խորհրդանիշների մասին՝ https://wordpress.com/block-editor/post/hrayrbadalyan.home.blog/177, Մխիթար Սեբաստացու մասին՝ https://hrayrbadalyan.home.blog/2019/11/13/%d5%b4%d5%ad%d5%ab%d5%a9%d5%a1%d6%80-%d5%bd%d5%a5%d5%a2%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a1%d6%81%d5%ab%d5%b6/:
  4. “Գրականություն” առարկայի շրջանակներում ծանոթացել եմ Թումանյանի, Տերյանի, Չարենցի կյանքին ու ստեղծագործությանը, կարդացել մի շարք ստեղծագործություններ՝ աշխատանքներս ամփոփելով հետևյալ հրապարակումներում.
  5. Իրականացրել եմ անհատական ծրագիր Համբարձման տոնի և սուրբ Սարգսի վերաբերյալ: Այս թեմանրն ընտրել եմ, որպեսզի աշխատեմ տատիկիս հետ: Նա ազգագրագետ է և հեղինակել է հայկական ազգային տոների մասին 2 գիրք: Նախագծերի շրջանակում նա ինձ ոչ միայն պատմել է տոների մասին,այլև միասին պատրաստել ենք տոնական ուտեստը:
  6. Հեռավար ուսուցման ընթացքում, որպես անհատական աշխատանքի մաս, դիտել կամ վերադիտել եմ բազում ֆիլմեր այդ թվում՝ իմ սիրելի “Կարիբյան ծովահեններ”-ը : Այնուհետև կարդացել եմ ֆիլմի մասին անգլալեզու ակնարկներ, որոնցից 2ը թարգմանել եմ հայերեն, որպեսզի անգլերեն չիմացող մարդկանց համար հասանելի լինի: Ակնարկի թարգմանությունը կարող եք գտնել այստեղ՝ https://wordpress.com/block-editor/post/hrayrbadalyan.home.blog/288:
  7. Ինքնուրույն ընթերցանության շրջանակներում կարդացել եմ Հրանտ Մաթևոսյանի “Պատիժ”-ը:

«Սասնա ծռեր». ընթերցումներ

Կարդացել եմ Եղիշե Չարենցի <Սասնա ծռեր>-ը: Դուրս եմ գրել ինձ անծանոթ բառերը:Ինձ համար հատկապես հետաքրքիր էր կարդալ Չարենցին, քանի որ Թումանյանի և Զարյանի տարբերակներին արդեն ծանոթ էի: Ստորև բերում եմ Չարենցի Ծռերում ինձ հանդիպած անծանոթ բառերը:

երկնահեց — բնստ. երկնքին հենված, երկնահաս, երկնահուպ:

ահռել — սարսափել, երկյուղով համակվել, այլայլվել, ապշել (տպավորության սաստկությունից):

դիվոտ — դիվահար, խենթ, խելագար:

հարամի — ավազակ

անսալ — լսել մեկի խոսքին, հպատակվել, հնազանդվել:

կամիվ — կամքով

ազատանի — պատմ. ազատներ, ազնվականներ, ազատների դասակարգ, ազնվական:

խարազան — կաշեփոկերից կամ ձարից (ձիու բաշի ու պոչի մազ) հյուսած երկար ու հաստ մտրակ՝ խոշոր եղջերավոր անասուններին վարելու համար. փխբ. պատիժ, պատժիչ, պատիժը գործադրող, փխբ. ճնշում, կեղեքում, հալածանք:

Լեոնիդ Ենգիբարով, նովելներ

Ինձ դուր եկած մտքերը

Բարու տերևներն ամենաշատն են, Սիրո նուրբ տերևներն ու Վախի տերևները սովորաբար աճում են ինչ-որ տեղ՝ ներքևում: 

Միայն մի բան երբեւէ չի մոռացվում՝ երբ կանգնում ես երկու ձեռքերի վրա, կամաց պոկում ես մի ձեռքդ եւ հասկանում՝ ափիդ մեջ երկրագունդն է:

Դա անելը բարդ չէ, բարդը սիրելն է, իսկ կինը, եթե չի կարողանում սիրել, դադարում է կին լինել։

Եվ նա թախծում է իր արդեն երեք սենյականոց բնակարանում, որովհետև ինչքան մեծ է բնակարանը, այնքան հեռու են իրարից նրանք, ովքեր ապրում են այնտեղ, և երբ անձրև է գալիս, նա պատրաստ է ներքև նետվել իր անձրևանոցը փնտրելու, բայց մի՞թե տասնհինգերորդ հարկից կճանաչես, թե որն է քո անձրևանոցը։

ՄԻՐՀԱՎ գրական ակումբ: ԼԵՈՆԻԴ ...

Զատիկը մեր ընտանիքում

Այս տարի Զատիկին արտակարգ դրության պատճառով չկարողացանք բոլորով միասին դիմավորել առավոտը։ Ես տատիկիս տանն եմ։ Միայն տատիկս ու ես մի շաբաթ է, ինչ տատիկիս բնակարանում ենք, Այգեստանում։ Առավոտյան գնացի գնումների, իսկ այդ ընթացքում տատիկս հավկիթները պատրաստել եր և ներկել։ Այնուհետև ես նրան օգնեցի տոնական սեղանը պատրաստել։ Հետո զանգահարեց մայրիկս և ասաց, որ ինքը կբերի ձուկը։ Տատիկս իմ խնդրանքով համեղ տիրամիսու էր պատրաստել։ Իսկ մայրիկս բերեց նաև ավանդական չորեկ՝ կաթնահունց հյուսք, որն այս տարի առաջին անգամ էր թխել։ Մինչև մայրիկիս գալը, եկավ մորեղբայրս՝ տատիկիս քրոջ և եղբոր հետ։ Մենք զրուցում էինք մինչև եկան հայրս, քույրս և մայրիկս։ Ծնողներս տատիկիս մեր այգու նարցիսներն էին նվեր բերել։ Համեղ զատկական ճաշից, ձվակռվից հետո բաժանվեցինք թիմերի “այլ կերպ” խաղացինք։ Հետո ես կիթառ նվագեցի բոլարի համար։ Այնուհետև տատիկիս և իմ հյուրերը գնացին և ես տատիկիս օգնեցի սեղանը հավաքել։ Այսպես անցավ Զատիկը մեր ընտանիքում։

«Կարդում ենք Համո Սահյան» նախագիծ

Մայրամուտ

Սարն առել վրան ծիրանի մի քող,

Ննջում է կարծես ծաղկե անկողնում,

Անտառն արևի բեկբեկուն մի շող

Ծոցի մեջ պահել ու բաց չի թողնում:

Ժայռի ստվերը գետափին չոքել,

Վիզը երկարել ու ջուր է խմում,

Հովն ամպի թևից մի փետուր պոկել,

Ինքն էլ չգիտի,թե ուր է տանում:

Քարափի վրա շողում է անվերջ

Ոսկե բոցի պես թևը ծիծառի…

Կանգ առ, հողագունդ, քո պտույտի մեջ

Թող մայրամուտը մի քիչ երկարի: 

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

  • Դուրս գրիր բանաստեղծական գեղեցիկ պատկերները:
  • Օրվա ո՞ր պահն ես ավելի շատ սիրում: Պատմիր այդ մասին:

Պատասխաններ՝

Բանաստեղծությունը նկարագրում է մայրամուտը իր ողջ գեղեցկությամբ: Շուրջբոլորը այքան գեղեցիկ ծաղկած էր, որ սարը կարծես անկողնում լիներ : Անտառի բուսականության վրա վերջին շողերն էր սփռել արևը: Քարափներում թռչում էին ծիծառները , իրենց սլացիկ թևերով: Ցանկանում էր կանգնեցնել , երկրագնդի պտույտը, որ այդ չքնաղ տեսարանը երկարեր:

Օրվա մեջ ամենից շատ սիրում եմ՝ արևածագը: Արևածագով է սկսվում օրվա սկիզբը: Այն կարծես մարդկանց մեջ արթնացնի այն հույսը, որ ամեն նոր օր կարող է լավ կյանքի սկիզբը դառնալ: Արևածագին՝ արևը դուրս գալով իր տաքությունն է սփռում մարդկանց հոգում: Վերջապե՜ս սիրում եմ արևածագը, քանի որ գիշերվա տխուր խորհրդավորությունից հետո այն բերում է մի նոր պայծառություն:

Ժայռից մասուր է կաթում

Կարմիր սարսուռ է կաթում,

Ձորում մշուշ է:

Առուն մասուր է տանում,

Կարմիր սարսուռ է տանում,

Ի՜նչ էլ աշխույժ է:

Առուն բարի է այնպես,

Հասկանալի է այնպես,

Այնպես անուշ է:

Նա երկնչում է քարից,

Բայց երբ թռչում է քարից,

Ահռելի ուժ է:

Առուն ինչպես կլռի,

Սերս եկել է ջրի,

Ձեռքինը կուժ է:

Առուն մասուր է տանում,

Կարմիր սարսուռ է տանում,

Աշուն է, ուշ է: 

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

  • Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
  • Բնության ո՞ր երևույթն է իբրև անձ ներկայացված (անձնավորված):
  • Բացատրիր տրված փոխաբերությունը /ոչ ուղղակի իմաստով գործածված արտահայտությունը/՝ Ժայռից մասուր է կաթում…
  • Փորձիր գտնել փոխաբերական իմաստով գործածված արտահայտությունները:
  • Փորձիր համացանցի օգնությամբ պարզել` որոնք են պատկերավորման միջոցները:

Պատասխաններ՝

Ինձ համար անծանոթ բառեր չկային:

Ներկայացված է ՝ աշունը, իր անձրևային թախիծով:

Ժայռից մասուր է կաթում…՝ Քանի որ ուշ աշուն էր, ծաղկել էին մասրենիները և այդպիսով գեղեցկացրել լեռները: Բերքն այնքան առատ էր , որ կարծես ժայռից մասուր կաթար:

Փոխաբերական իմաստով են գործածվել հետևյալ արտահայտությունները՝ կարմիր սարսուռ է կաթում, կարմիր սարսուռ է տանում, առուն և՛ բարի է և՛ հասկանալի և՛ անուշ, սերս եկել է ջրի:

Պատկերավորման միջոցն է ՝ նկարագրությունը:

Ամպրոպից հետո

Երկինքն ավելի կապույտ է լինում,

Խոտերն ավելի կանաչ են լինում

Ամպրոպից հետո։

Ամպրոպից հետո

Ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ,

Կակաչն ավելի կարմիր է լինում

Եվ մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին։

Ամպրոպից հետո

Սարերն ավելի բարձր են երևում,

Խոր են երևում ձորերն ավելի,

Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։

Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում

Ամպրոպից հետո,

Եվ հավքերը մեր գլխավերևում

Իրար կանչում են ավելի սրտով.

Ամպրոպից հետո

Բարի է լինում արևն ավելի,

Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար

Բարի լույս ասում։

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու

Հասկանալի եք լինում ավելի…

Հարցեր և առաջադրանքներ՝  

  • Գրավոր պատմի՛ր բանաստեղծությունը:
  • Բանաստեղծության միջից դուրս գրիր հերոսներին իրենց բնութագրող բառերի հետ. օրինակ՝ կապույտ երկինք…
  • Ո՞ր բառերն ու բառակապակցություններն են կրկնվում: Դրանք ի՞նչ են տալիս բանաստեղծությանը:
  • Ո՞ր տողերում է խտացված հեղինակի հիմնական ասելիքը՝ ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:
  • Ո՞րն է այս բանաստեղծության փոխաբերական իմաստը:

Պատասխաններ՝

Ամպրոպից հետո երկինքը պարզ է դառնում , խոտերն ավելի են կանաչում, ծաղիկները նոր բույր և պայծառ երանգ են ստանում: Ամպրոպից հետո ամեն բան գեղեցկանում է:

Հերոսներ՝

կապույտ երկինք, կանաչ խոտ, ճերմակ շուշան , կարմիր կակաչ, դեղին մեղրածաղիկ, բարձր սարեր, խոր ձորեր, արձակ տափաստաններ, խոնարհ ծառեր, բարի արև, սիրով լի մարդիկ, դու հասկանալի:

Կրկնվող բառն ու բառակապակցությունն է ՝ ամպրոպից հետոն և ավելին: Սրանք ասում են , որ ամպրոպի ժամանակ ամեն բան մռայլ է լինում և պակասում: Ամրոպի ավարտից հետո՝ ամեն բան փոխվում է, դառնալով ավելի լավը:

Ասելիքը խտացված է հետևյալ տողերում՝

Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար

Բարի լույս ասում։

(Ամպրոպի ժամանակ մարդիկ մռայլ են լինում, իսկ երբ արևն է բարձրանում բոլորն ավելի սիրով են դառնում)

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու

Հասկանալի եք լինում ավելի…

(Ամպրոպի ժամանակ ամեն բան խռնվում է, իսկ ամպրոպից հետո կարգավորվում և առավել հասկանալի դառնում)

Փոխաբերական իմաստն այն է՝ որ երբ ամեն բան լավ է, մարդիկ դա չեն նկատում և միայն վատթարացումից հետո՝ սկսում են ամեն բան նկատել և ավելի շատ են գնահատում:

“Կարդում ենք Չարենց” նախագիծ

Տրիոլետ

Տրիոլետը բանաստեղծության կայուն ձև է , որը բաղկացած է ութ տողից: Տրիոլետի առաջին տողը նույնությամբ կրկնվում է իբրև չորրորդ և յոթերորդ տողեր, իսկ երկրորդ տողը՝ իբրև ութերորդ տող։ Համապատասխանաբար բանաստեղծությունը ունի ընդամենը երկու հանգ, որոնք կրկնվում են չորսական անգամ։

Չարենցի տրիոլետներից՝

«Զրնգում է շուրջս աստղազարդ գիշերը»

«Հիմա ամեն ինչ անիմաստ է»

«Շրշում են իմ շուրջը, շրշում»:

Սոնետ

Բաղկացած է 14 տողից՝ սկզբում երկու քառատող և վերջում երկու եռատող։ Սոնետի հանգավորման  ձևերը շատ բազմազան են։ Ամենից բնորոշն այն ձևն է, երբ սոնետի քառատողերն ունենում են երկու ընդհանուր հանգ, որոնք տողերն իրար են կապում օղակաձև կամ խաչաձև հանգավորումով։ Իսկ եռատողերի մեջ հանդես է գալիս երեք հանգային վերջավորություն՝ ամենատարբեր դասավորությամբ։ առանձին դեպքերում էլ սոնետը կարող է ունենալ երեք քառատող և մեկ եզրափակիչ երկտող։

Չարենցի սոնետներից՝

«Ես ինչպե՞ս Ձեզ չսիրեմ»

Ռուբայի

Ռուբային՝ պարսկա-արաբական պոեզիայում քառատող ավարտուն բանաստեղծություն է , առավելապես խոհական-փիլիսոփայական բնույթի։ Դասական քառյակի մեջ հանգավորվում են առաջին, երկրորդ և չորրորդ տողերը, իսկ երրորդը մնում է ամուրի՝ անհանգ։ Ռուբայաթի կամ քառյակի ժանրում ստեղծագործել են՝ Հովհաննես Շիրազը, Եղիշե Չարենցը, Հովհաննես Թումանյանը և ուրիշներ։

Չարենցի Ռուբայիներից՝

«Նա հոսում է, ալիք առ ալիք»

«Քո ամե՛ն մի, ամե՛ն մի զարկին»

«Նա կուզեր, որ լինի անէ»:

Գազել

Բանաստեղծության կայուն ձև, բաղկացած է մի քանի երկտող տներից, որի մեջ առաջին տան զույգ և մնացած տների երկրորդ տողերի վերջնամասերը կրկնվում են, իսկ դրանց նախորդող բառերը ներքին հանգ են կազմում։

Տարածված է Արևելքում և հատկապես Պարսկաստանում։ Սկսել է ձևավորվել IX-X դդ.-ում։ Առաջին տան երկու տողերն էլ ավարտվում են նույն բառով կամ բառերով, իսկ դրանց նախորդող բառերը հանգավորվում են։ Տողավերջում կրկնվող բառերը կոչվում են ռեդիֆ։ Նույնը կրկնվում է նաև բոլոր հաջորդ տների երկրորդ տողերում։

«Ծիածան»

«Տաղարան»

«Մորս համար գազել»

Առաջադրանք

Առաջադրանք 310.

  • Թանգարանի սրահներից բոլորում ցուցադրվող վաթսունական առարկա կա:
  • Դպրոցի ամեն մի դասարանում տասվեց սեղան է դրված:
  • Յուրաքանչյուր մի երամում տասնհինգական կռունկ է:
  • Այստեղ ամեն մի գետ երեքական վտակ ունի:

Առաջադրանք 311.

  1. Աշխատանքի նպատակ ունենալ:
  2. Խաղի հնարավորություն ընձռել:
  3. Ուսման նպատակ ունենալ:
  4. Հանգստի հնարավորություն ունենալ:
  5. Գործելու հնարավորություն ունենալ:
  6. Խաղալու հնարավորություն ընձռել:
  7. Սովորելու հնարավությունը ընձռել:
  8. Հանգստանալու հնարավորություն ունենալ:

Առաջադրանք 312.

Հին Բաբելոնի հարստությունն ու պերճությունը դեպի իրենց էին գրավում ճամփորդներին: Նրանք գալիս էին իրենց աչքերով տեսնելու քաղաքի յուրօրինակ պարիսպները, որոնց վրայով մի քանի կառք կարող էր կողք-կողքի ընթանալ:
Սակայն ճամփորդներին ամենից ավելի հրապուրում էր Նաբուգոդոնոսոր թագավորի սքանչելի պալատը: Պալատի կողքին վեր էր խոյանում, հրաշագեղ մի շինություն կախովի այգիները: Թագավորը դրանք կառուցել էր իր սիրելի կնոջ համար: Թագուհին մեդացի էր՝ իր հայրենիքի զմրուխտ լեռներին ու անտառներին սովոր: Տոթ ու անտառազուրկ Բաբելոնում կարոտում էր Մեդիայի լեռնային անտառների զովին ու հովանուն: Կնոջ տխրությունը մեղմացնելու համար համար Նաբուգոդոնոսորը որոշեց նրան կարծես լեռներից բերված ամբողջ մի օազիս ընծայել: Եվ կամարակապ չորս հարկերից բաղկացած լայն աշտարակի վրա ստեղծվեցին  նշանավոր կախովի պարտեզները: Հասարակ մահկանացուների համար պարտեզները մտնելը գրեթե անհնարին էր. չէ՞ որ դրանք արքայական պալատի բարձր պարիսպների ետևում էին, իսկ մուտքը պահպանում էր սոսկալի պահակախումբը:
Այդպիսի պարտեզներ ամբողջ աշխարհում ոչ մի տեղ չեն եղել, դրանք հիսքանչ էին մտածված և հեքիաթային գեղեցկություն ունեին. իզուր չէ, որ ներառվել էին աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքը:

Առաջադրանք 313.

  1. Սիրտը գերեց աղջկա մի ժպիտից: Աղջկա մի ժպիտը գերեց սիրտը:
  2. Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:Ծառի տակ ինչ-որ մեկը գանձ է թաքցրել
  3. Քարը մաշվել,հարթվել էր անձրևից ու քամուց:Անձրևն ու քամին քարը մաշել և հարթեցրել էր:
  4. Արտերը խանձվել էին բարկ արևից:Բարկ անձրը խանձել էր արտերը:
  5. Քարտը լրվվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից:Քարտը լրացնումէին միայն չափահաս քաղաքացիները:
  6. Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից: Իտալական դատարանի կողմից նրան ազատազրկաման են դագապարտել և տուգանել են:
  7. Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից ու նրանց հետ հավասր աշխատեց:Ընկերները նրան տղամար համարաեցին և նրա հետ հավասար աշխատեցին:
  8. Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով:Հետաքրքրասերների մեծ խումբը շրջապատել էր աղջկան:
  9. Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով:Ալիքների ու քամու երգը դյութել էր աղջկան:
  10. Ընկերս համերգի է հրավիրված:Ընկերոջ համերգի էին հրավիրել:
  11. Վերջապես խոսքը տրվում է օրվա հերոսին: Վերջապես խոսքը տվեցին օրվա հերոսին:

Առաջադրանք 314.

ա) փառապանծ, հենակմախք, հեռախոս, ռազմակոչ, կիսաշրջանաձև։
Կիսաշրջանաձև բառը տարբերվում է, որ ունի երեք արմատ, իսկ մնացած բառերը երկու արմատ։

բ) Սեղմաժպիտ, կարմրազգեստ, կարմրախայտ, խավարասեր,իսկույնևեթ:
Իսկույնևեթ բառը տարբերվում է,որ իր հոդակապը և-ն է, իսկ մյուս բառերում միայն ա հոդակապ է։

գ) Մանկություն, գրավիչ, հերարձակ, գրական, քննություն։
Հերարձակ միակ բառն է,որ ունի երկու արմատ առանց ածանցի, մնացած բառերը ածանցավոր է։

Առաջադրանք 315.

  • Հեռագիրը՝ ուղված էր ծնողներին, բերել էին գիշերը:
  • Ծաղիկը՝ գեղեցիկ ու բուրումնավետ, դաշտում կարծես միակն էր:
  • Աշունը շուկան լցրել է մրգերով՝ գունագեղ և քաղցրահամ։
  • Նրա հիասթափությունը մատնում էին աչքերը՝ ծովի նման։
  • Մի ժպիտ՝ տխուր ու անմեղ, թառել էր դեմքին:

Վահան Տերյան

Կենսագրություն

1885թ փետրվարի 9ին ծնվել է Վահան Տերյանը։ Տերյանը իր կարճատև կյանքի ընթացքում չի հնացել, կախարդական ազդեցություն ունի նրա բանաստեղծությունները, որոնց օգնությամբ իրնեց զգացմունքներն են շարունակում արտահայտել երիտասարդները։Տերյանը հեղափոխել է հայ պոեզիան և տաղաչափությունը։Տերյանը կարողացել է հաղթահարել   այդ խոչընդոտը և դարձել է արևելահայ շեշտական բանաստեղծության հիմնադիրը` քորեյ, դակտիլ, ամֆիբրաքոս:Ոչ մեկին չի հաջողվել Տերյանից առավել հղկել գրական հայոց լեզուն, որն  էլ էտալոնի դեր է կատարում բոլոր նոր սերունդների համար: Դա հասկանում էր լուսահոգի Ռաֆայել Իշխանյանը, ով պարտադրում էր իր ուսանողներին արտասանել Վահան Տերյանի բանաստեղծություններ և դրանից հետո էր միայն անցնում քննության բուն նյութին: Որովհետև կարդալով և անգիր արտասանելով Տերյանի ստեղծագործությունները, ուսանողները հնարավորություն  էին ստանում պրակտիկորեն տիրապետել անթերի հայերենին:

Blog at WordPress.com.

Up ↑

Create your website at WordPress.com
Get started